Từ A – Z các thông tin về hội chứng buồng trứng đa nang

Buồng trứng đa nang đã trở thành một trong những nguyên nhân gây vô sinh phổ biến ở phụ nữ. Ngoài ra nó còn là tăng khả năng mắc các bệnh lý khác ở chị em. Hãy nắm chắc các thông tin về hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) để ngăn ngừa và phòng tránh chúng bạn nhé.

1/ Buồng trứng đa nang là gì?

Buồng trứng đa nang (tên tiếng anh là Polycystic Ovary Syndrome – PCOS) là bệnh xảy ra ở những phụ nữ có quá nhiều hormone sinh dục nam hơn lượng hormone sinh dục nữ. Các hormone này làm ngăn cản sự rụng trứng khiến trứng chứa đầy trong nang trứng. Số lượng noãn nhiều nhưng không có trứng trưởng thành và phóng noãn.

Thống kê cho thấy phụ nữ trong độ tuổi từ 15 – 44 mắc hội chứng PCOS lên tới 26,7%. Vậy nên chúng gây ra tỷ lệ vô sinh hiếm muộn ngày càng cao. Hãy đi thăm khám định kỳ để đảm bảo sức khỏe sinh sản của chúng ta tốt nhất các bạn nhé.

2/ Dấu hiệu hội chứng buồng trứng đa nang

Buồng trứng đa nang thường không có triệu chứng khiến cho nhiều chị em không biết và đến khi gặp khó khăn trong vấn đề sinh sản mới phát hiện ra. Tuy nhiên ở một số phụ nữ thì dấu hiệu này thường xuất hiện ngay trong kỳ kinh nguyệt đầu tiên.

Các dấu hiệu giúp bạn nhận biết PCOS như sau:

• Kinh nguyệt không đều

Chu kỳ kinh nguyệt không đều, thường kéo dài bất thường là dấu hiệu thường gặp nhất. Do quá trình rụng trứng gặp trục trặc, làm cho niêm mạc tử cung không bong ra hàng tháng.

Bên cạnh đó, niêm mạc tử cung được hình thành và phát triển trong một khoảng thời gian dài, dẫn đến lượng máu trong mỗi kỳ kinh sẽ nhiều hơn bình thường.

• Lông, tóc mọc nhiều, rậm hơn bình thường

Khi bị đa nang buồng trứng bạn sẽ gặp tình trạng mọc nhiều lông ở mặt, lưng, bụng và ngực. Sự bất thường này là do các hormone nam trong cơ thể tăng lên bất thường trong cơ thể.

Ở một vài trường hợp đặc biệt thì bạn có thể gặp phải tình trạng hói đầu do nang tóc yếu, rụng nhiều..

• Béo phì

Theo thống kê thì có tới 80% chị em gặp tình trạng này sẽ thừa cân hoặc béo phì.

• Da mặt xấu, mụn trứng cá

Da mặt của bạn sẽ thường hay đổ dầu, mụn trứng cá xuất hiện không chỉ ở mặt mà ở các bộ phận khác trên cơ thể như lưng, ngực…

• Da sẫm màu

Các khu vực có nhiều nếp gấp da sẽ sạm hơn bình thường như cổ, bẹn, nách và vùng dưới vú.

• Tâm trạng thay đổi thất thường

Bạn sẽ thường hay cảm thấy căng thẳng, mệt mỏi và lo âu, đặc biệt là những ngày sắp rụng trứng. Nếu không được điều trị kịp thời có thể gây ra bệnh trầm cảm, ảnh hưởng rất nhiều đến cuộc sống.

• Cảm giác đau và khó chịu ở vùng chậu

Mỗi khi tới kỳ kinh nguyệt bạn sẽ gặp các cơn đau từ mức độ nhẹ đến dữ dội. Vì đau nhức như vậy nên mọi người thường nhầm lẫn với đau bụng kinh. Bên cạnh đó bạn cũng sẽ cảm thấy khó chịu ở vùng bụng, vùng chậu và lưng dưới.

3/ Nguyên nhân gây ra đa nang buồng trứng

Đến ngay các chuyên gia y tế vẫn chưa xác định chính xác được nguyên nhân gây buồng trứng đa nang. Nhưng chúng có thể bắt nguồn từ các nguyên nhân sau:

• Di truyền

Các nghiên cứu cho thấy nếu bạn có bà, mẹ hoặc chị em, bị hội chứng đa nang thì khả năng cao bạn cũng sẽ gặp vấn đề này. Tình trạng này phổ biến với những người châu Á, thổ dân, người vùng eo biển Torres, Somalia, Ethiopia, Eritrea, Sudan…

• Kháng insulin

Insulin là một loại hormone do tuyến tụy sản xuất, có nhiệm vụ chuyển hóa carbohydrate và lipid thành năng lượng. Đây cũng là loại hormone duy nhất trong cơ thể có thể làm giảm nồng độ glucose trong máu.

Theo một nghiên cứu thì có đến 70% phụ nữ mắc PCOS có hiện tượng kháng insulin. Khi đó, lượng đường trong máu tăng lên, cơ thể tăng sản xuất insulin nhiều hơn. Lượng insulin dư thừa sẽ kích hoạt buồng trứng tăng sản xuất nhiều nội tiết nam giới, gây khó khăn cho việc rụng trứng.

Ngoài ra những người béo phì cũng thường gặp tình trạng kháng insulin. Bên cạnh đó nó còn làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2.

• Chế độ ăn uống

Nhiều nhà nghiên cứu y học cho rằng chế độ ăn uống, sinh hoạt không lành mạnh, thực phẩm chứa nhiều tinh bột sẽ góp phần gây ra bệnh lý đa nang.

4/ Đa nang buồng trứng có nguy hiểm không?

Khi nội tiết tố trong cơ thể có nhiều thay đổi tiêu cực, nó không chỉ làm ảnh hưởng đến khả năng sinh sản mà còn gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm cho cơ thể như sau: 

• Khó mang thai

Hội chứng buồng trứng đa nang sẽ làm rối loạn quá trình rụng trứng, làm giảm cơ hội mang thai. Chúng khiến cho bạn khó có thể thực hiện được thiên chức làm mẹ và đây cũng là một trong những nguyên nhân hàng đầu khiến bị vô sinh.

• Rối loạn chuyển hóa

Tăng nguy cơ mắc các bệnh lý về tim mạch, đột quỵ, tiểu đường tuýp 2 do gặp tình trạng rối loạn chuyển hóa như tình trạng tăng huyết áp, đường huyết cao, cholesterol HDL thấp, cholesterol LDL cao…

• Ngưng thở lúc ngủ

Chị em béo phì lại mắc buồng trứng đa nang thường có nguy cơ gặp tình trạng ngưng thở lúc ngủ gấp 5 – 10 lần so với người có sức khỏe bình thường. Bạn sẽ gặp tình trạng những thở trong một thời gian ngắn lúc ngủ và lặp lại nhiều lần. 

Điều này sẽ khiến cho các bộ phận trong cơ thể không đủ oxy để trao đổi chất, hoạt động bình thường. Lâu dài có thể dẫn tới tình trạng ngừng tim ngay trong lúc ngủ.

• Ung thư nội mạc tử cung

Thông thường niêm mạc tử cung sẽ bong ra sau khoảng 14 ngày.  Nhưng nếu trứng không rụng thì niêm mạc cũng sẽ không bong và chúng càng ngày càng dày lên. Lúc này sẽ làm tăng nguy cơ bị ung ung thư nội mạc tử cung.

• Buồn phiền, trầm cảm

Những thay đổi ở hình dáng bên ngoài như lông rậm, mụn trứng cá, da sạm đen, thừa cân… sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến cảm xúc và tinh thần của người phụ nữ. Bạn có thể sẽ thường xuyên lo lắng, muộn phiền về vẻ bên ngoài của mình.

Đặc biệt với những bạn nữ đang trong độ tuổi dậy thì thường chú ý nhiều đến vẻ bề ngoài. Nếu không được điều trị kịp thời, nhận được lời động viên từ người xung quanh có thể sẽ dẫn đến tự ti, trầm cảm.

5/ Chẩn đoán, điều trị và phòng tránh buồng trứng đa nang

5.1 Phương pháp chẩn đoán

Trước khi tiến hành kiểm tra cận lâm sàng xác định buồng trứng đa nang các bác sĩ sẽ hỏi bạn các câu liên quan tới triệu chứng, chu kỳ kinh nguyệt, cân nặng. Bên cạnh đó là câu hỏi liên quan tới tiền sử bệnh lý của bản thân và gia đình.

Ngoài ra các bác sĩ sẽ khám các dấu hiệu khác như mụn trứng cá, sự phát triển của lông, tình trạng kháng insulin và một số triệu chứng khác. Cuối cùng sẽ tiến hành kiểm tra cận lâm sàng:

• Xét nghiệm máu: Đo và phân tích nồng độ hormone. Ngoài ra, còn giúp các bác sĩ biết mức độ dung nạp glucose, lượng cholesterol và triglyceride lúc đói.
• Siêu âm: Kiểm tra được tình trạng hiện tại của buồng trứng và độ dày của niêm mạc tử cung.
• Khi đã xác định được mắc hội chứng PCOS, bác sĩ sẽ tiến hành thực hiện các xét nghiệm bổ sung như: Kiểm tra huyết áp, dung nạp glucose, mức cholesterol và triglycerid định kỳ; tầm soát trầm cảm và lo âu; tầm soát hội chứng ngưng thở khi ngủ.

5.2 Điều trị bệnh lý

Buồng trứng đa nang ảnh hưởng rất nghiêm trọng đến sức khỏe và cuộc sống của bạn. Vậy nên khi thấy bản thân có các dấu hiệu bất thường trên thì bạn nên tới các cơ sở y tế để tiến hành thăm khám và điều trị kịp thời.

Tùy vào tình trạng sức khỏe, bệnh lý mà các bác sĩ sẽ lên phác đồ điều trị phù hợp với từng thể chất của bệnh nhân. Tuy nhiên hiện nay chưa có phương pháp điều trị dứt điểm bệnh lý này. Vậy nên quá trình điều trị sẽ thường kết hợp chế độ ăn uống, lối sống lẫn kết hợp nội và ngoại khoa:

Điều trị nội khoa (sử dụng thuốc)

Nếu tình trạng bệnh lý đa nang nhẹ thì bạn có thể điều trị bằng những loại thuốc sau đây:

• Thuốc tránh thai

Dùng thuốc tránh thai kết hợp với estrogen và progestin hàng ngày giúp cân bằng hormone. Thuốc sẽ giúp điều chỉnh quá trình rụng trứng, làm giảm các triệu chứng bệnh và ngăn ngừa ung thư nội mạc tử cung.

Nếu bạn không muốn sử dụng thuốc tránh thai do dị ứng với thành phần của thuốc thì có thể sử dụng miếng dán tránh thai hoặc vòng âm đạo để thay thế.

• Metformin (Glucophage, Fortamet)

Thuốc sẽ giúp cải thiện mức insulin trong cơ thể người bệnh. Khi dùng Metformin kết hợp với tập thể dục, thay đổi chế độ ăn uống sẽ giúp người bệnh giảm cân, giảm lượng đường trong máu và giảm rối loạn kinh nguyệt tốt hơn không dùng thuốc.

• Clomiphene (Clomid)

Thuốc này có tác dụng kích thích phóng noãn cho phụ nữ. Chúng sẽ giúp bạn dễ dàng thụ thai hơn.

• Các phương pháp tẩy lông

Những người mắc PCOS thường có lông mọc rất rậm, vậy nên để làm lông chậm phát triển, ảnh hưởng đến thẩm mỹ thì bạn có thể dùng kem Eflornithine (Vaniqa). Ngoài ra, bạn có thể tham khảo phương pháp tẩy lông bằng laser hoặc điện phân, giúp loại bỏ vùng lông không mong muốn trên mặt và cơ thể.

Lưu ý bạn không nên tự ý mua thuốc uống khi không có chỉ định của bác sĩ. Trong một số trường hợp dị ứng với thành phần của thuốc sẽ gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. Hãy uống thuốc theo đúng đơn và chỉ định của bác sĩ.

Phẫu thuật nội soi buồng trứng

Uống thuốc không cải thiện được khả năng sinh sản thì các bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật. Bác sĩ sẽ tiến hành phẫu thuật nội soi ổ bụng, cắt góc buồng trứng để bề mặt buồng trứng mở ra thuận lợi cho rụng trứng. Hoặc phẫu thuật đốt điểm buồng trứng để tạo ra các lỗ nhỏ nhằm làm giảm nồng độ hormone nam giới, kích thích sự rụng trứng.

Do chưa có phương pháp điều trị dứt điểm nên đây chỉ là cách chữa trị tạm thời. Nhưng có tới 50% chị em thực hiện cách này đều có thể mang thai tự nhiên sau 1 năm tiến hành phẫu thuật nội soi.

Thụ tinh ống nghiệm IVF

Một trong những phương pháp điều trị giúp bạn mang thai không thể không kể đến đó chính là thực hiện thụ tinh nhân tạo trong ống nghiệm IVF. Bác sĩ sẽ tiến hành lấy trứng và tinh trùng của hai vợ chồng bạn, sau đó thụ tinh.

Phôi thai được nuôi khỏe mạnh trong môi trường ống nghiệm từ 3 – 5 ngày sau đó đưa trở lại tử cung của người vợ. Tại đây phôi thai sẽ tiếp tục phát triển như bình thường. Tuy nhiên phương pháp này có chi phí khá đắt đỏ và tỷ lệ không cao nên bạn cần tìm hiểu kỹ trước khi thực hiện.

5.3 Phòng tránh buồng trứng đa nang

Mặc dù chưa xác định chính xác nguyên nhân của buồng trứng đa nang nhưng bạn có thể ngăn ngừa được bệnh lý này bằng cách xây dựng lối sống, sinh hoạt lành mạnh. Bạn có thể phòng tránh chúng bằng các cách sau:

• Giảm cân và duy trì cân nặng hợp lý: Việc này không chỉ giúp bạn có sức khỏe tốt, mà còn điều chỉnh chu kỳ kinh nguyệt, giảm ảnh hưởng của bệnh đến cơ thể. Tuy nhiên để đảm bảo có được sức khỏe tốt nhất thì bạn nên tham khảo ý kiến của các bác sĩ dinh dưỡng trước khi thực hiện.
• Hạn chế carbohydrate: Do carbohydrate sẽ làm tăng hàm lượng insulin. Vì vậy nên cần có chế độ ăn uống khoa học và hợp lý, hạn chế hấp thụ carbohydrate trong mỗi bữa ăn hàng ngày.
• Tập thể dục thường xuyên 30 phút mỗi ngày và ít nhất 3 ngày/tuần: Tập thể dục không chỉ giúp cơ thể khỏe mạnh mà còn giúp ngăn ngừa tình trạng kháng insulin. Bên cạnh đó giúp kiểm soát cân nặng, phòng tránh bệnh đái tháo đường.
• Khám phụ khoa định kỳ 6 tháng/lần: Giúp phát hiện các dấu hiệu của bệnh từ sớm và có hướng điều trị tốt nhất. Ngoài ra còn giúp bạn tầm soát, điều trị kịp thời, ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm của nhiều bệnh phụ khoa khác.

Hy vọng với những thông tin bên trên sẽ giúp bạn hiểu hơn về hội chứng buồng trứng đa nang. Nếu cần giải đáp các câu hỏi liên quan hay đặt lịch thăm khám và tư vấn, bạn chỉ cần để lại thông tin tại FORM MẪU hoặc liên hệ Hotline. Đội ngũ bác sĩ và tổ chuyên môn của chúng tôi sẽ hỗ trợ bạn miễn phí và nhanh nhất.