Chuyển tới nội dung
Phương pháp điều trị
Thiếu máu ở phụ nữ mang thai và cách khắc phục

Thiếu máu ở phụ nữ mang thai và cách khắc phục

25/11/2023

Lượng hồng cầu của người mẹ trong thời kỳ mang thai tăng lên đáng kể. Nếu chế độ dinh dưỡng của mẹ thiếu các yếu tố tạo máu, sẽ gây ra tình trạng thiếu máu, làm tăng nguy cơ đẻ non, tỷ lệ mắc bệnh, thậm chí tử vong của mẹ và bé. Vậy hãy cùng tìm hiểu nguyên nhân, dấu hiệu và cách phòng ngừa thiếu máu ở phụ nữ mang thai ở bài viết dưới đây.

1. Dấu hiệu thiếu máu khi mang thai

Khi gặp tình trạng thiếu máu nhẹ, thai phụ có thể không xuất hiện triệu chứng nào. Một số trường hợp thai phụ cảm thấy mệt mỏi, chóng mặt, tuy nhiên đây là những triệu chứng mà hầu hết phụ nữ mang thai nào cũng trải qua. Một số triệu chứng thiếu máu ở phụ nữ mang thai dễ nhận biết nhất bao gồm:

  • Da tái xanh, nhợt nhạt, cơ thể yếu ớt và không khoẻ như bình thường.
  • Mệt mỏi bất thường, không có khả năng chịu đựng.
  • Dễ bị nhiễm bệnh.
  • Cảm thấy khó chịu, cáu gắt, dễ bực tức.
Thiếu máu ở phụ nữ mang thai và cách khắc phục

Mẹ bầu sẽ có sức khỏe kém và tinh thần không tốt nếu gặp tình trạng thiếu máu khi mang thai

  • Khó thở, cảm giác tương tự như leo cầu thang cao hoặc chạy bộ mà không được nghỉ để lấy hơi.
  • Bệnh nhân thiếu máu thường cảm thấy đau đầu.
  • Phần niêm mạc trong mi mắt dưới sẽ nhợt nhạt nếu thiếu máu, sẽ hồng nếu lượng hồng cầu bình thường.

Một số phụ nữ thiếu máu nặng khi mang thai thường thích ăn những thứ không ăn được, chẳng hạn như đất sét, phấn, cát… Đó là bởi cơ thể họ quá thiếu sắt, trong khi những chất này có thể giải quyết phần nào tình trạng này.

2. Nguyên nhân gây ra hiện tượng thiếu máu khi mang thai

Nguyên nhân chủ yếu của thiếu vi chất và thiếu máu ở phụ nữ mang thai là do chế độ ăn hàng ngày chưa cung cấp đủ nhu cầu. Theo nghiên cứu cho thấy lượng sắt và acid folic trong khẩu phần ăn của nhiều phụ nữ mang thai khá thấp, chỉ đạt khoảng 40% nhu cầu khuyến nghị. Ngoài ra, một số nguyên nhân chủ yếu dẫn đến thiếu máu khi mang thai như:

  • Do nhu cầu tăng trưởng của bé, nồng độ huyết sắc tố trong máu của người mẹ có thể giảm rất đột ngột.
  • Việc tăng thể tích máu trong thai kỳ khiến nồng độ huyết sắc tố giảm do bị pha loãng so với bình thường.
  • Chế độ ăn uống ít bổ sung chất sắt. Các bà bầu áp dụng thực đơn ăn kiêng hà khắc, hoặc chỉ ăn các loại thức ăn năng lượng thấp đều có khả năng dẫn đến tình trạng thiếu máu.
  • Doạ sẩy thai, xuất huyết trước sinh hoặc các loại xuất huyết khác đều có thể là nguyên nhân của thiếu máu.
  • Bà bầu nhẹ cân khi bắt đầu mang thai, hoặc bà bầu bị nghén nặng sẽ có nguy cơ thiếu máu cao hơn những bà bầu khác.
Thiếu máu ở phụ nữ mang thai và cách khắc phục

Một số trường hợp tưởng không hại nhưng lại gây thiếu máu nghiêm trọng ở mẹ bầu

  • Mang đa thai cũng gây nguy cơ thiếu máu
  • Nếu mẹ bầu có thai quá gần lần sảy thai trước, thời gian để nguồn sắt dự trữ tái bổ sung sẽ không đủ.
  • Các bệnh lý mãn tính liên quan đến máu cũng có thể gây thiếu máu.

3. Thiếu máu ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe của mẹ và bé?

Sắt là một trong những thành phần cơ bản góp phần tạo nên hồng cầu. Sắt tham gia vào sự vận chuyển oxy, quá trình miễn dịch của tế bào, sự hô hấp tế bào, thúc đẩy hoạt tính của men sinh học, là chất cần thiết cho sự phát triển toàn diện về sức khỏe của trẻ em.

Thiếu máu ở phụ nữ mang thai gây nhiều hậu quả nặng nề cho cả mẹ và con. Mẹ bị thiếu máu dễ bị sảy thai, nhau bong non, nhau tiền đạo, cao huyết áp thai kỳ, ối vỡ sớm, băng huyết sau sinh, tiền sản giật, nhiễm trùng hậu sản. Ngoài ra, nếu gặp tình trạng xuất huyết hậu sản sẽ đe dọa nghiêm trọng đến tính mạng người mẹ. Trẻ sinh ra bởi những người mẹ thiếu máu cũng dễ gặp tình trạng này. Bên cạnh đó gây nhẹ cân, suy thai, sinh non tháng, thời gian điều trị hồi sức kéo dài, tăng khả năng bị các bệnh sơ sinh ở trẻ nhỏ so với bình thường. Con của những bà mẹ thiếu máu ở giai đoạn sớm thai kỳ còn có nguy cơ bệnh tim mạch cao hơn những trẻ khác.

Có nhiều dạng thiếu máu khác nhau. Thông thường, thiếu máu thường gặp ở nhóm thiếu các chất dinh dưỡng như Sắt, Vitamin B12, Acid Folic. Thiếu mỗi chất trên có thể gây ra những vấn đề khác nhau cho sức khỏe của mẹ và bé. Trong đó, mẹ bị thiếu acid folic khi mang thai có thể gây dị tật ống thần kinh và ảnh hưởng vĩnh viễn tới đứa trẻ sau này.

4. Cách phòng ngừa thiếu máu cho phụ nữ mang thai

Thai phụ nên bổ sung đầy đủ dưỡng chất để kiểm soát và phòng ngừa tình trạng thiếu máu khi mang thai:

  • Bổ sung sắt từ dạng thuốc, thực phẩm bổ sung, thực đơn ăn uống hàng ngày với liều khuyến cáo (khoảng 30mg/ngày).
  • Bổ sung axit folic trong khoảng 400mcg – 600mcg/ngày ngay từ khi chuẩn bị mang thai tới khi ngừng cho con bú.
Thiếu máu ở phụ nữ mang thai và cách khắc phục

Bổ sung nguồn dưỡng chất từ các thực phẩm và dạng viên uống để đảm bảo sự phát triển của thai nhi

  • Bổ sung vitamin B12 qua chế độ ăn hoặc dạng viên. Các thực phẩm chứa nhiều B12 bao gồm trứng, thịt và sữa.
  • Bổ sung vitamin C cũng cần thiết cho quá trình hấp thu sắt. Thức ăn là nguồn cung cấp vitamin C lý tưởng. Tuy nhiên, vitamin C sẽ tan trong nước chứ không dự trữ lâu trong cơ thể. Nếu chọn phương pháp bổ sung vitamin C qua chế độ ăn, bạn nên đảm bảo ngày nào cũng có thực phẩm giàu vitamin C trong bữa ăn.
  • Tăng cường sắt qua chế độ ăn uống lành mạnh với nhiều loại thực phẩm giàu sắt. Thịt đỏ như thịt bò, thịt bê, thịt cừu là lựa chọn tốt nhất, nhưng thịt gia cầm cùng với các loại thịt khác và các loại sò, hến cũng là những nguồn cung cấp sắt dồi dào. Các loại thức ăn giàu sắt có nguồn gốc thực vật bao gồm đậu, đậu hũ, nho khô, chà là, mận khô, mơ, khoai tây nguyên vỏ, bông cải, củ cải đường, các loại rau xanh, bánh mì làm từ ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt và các loại ngũ cốc tăng cường sắt.

Nếu người mẹ thiếu máu nặng, có thể bổ sung sắt bằng cách tiêm hoặc đôi khi phải truyền máu, nhưng phải có chỉ định của bác sĩ. Phụ nữ trước khi mang thai bị thiếu máu nặng thường được khuyên là không nên mang thai để tránh các biến chứng phức tạp cho mẹ và bé cho tới khi bổ sung đầy đủ cho cơ thể.


DR THÀNH SƠN - Gieo Mầm Hạnh Phúc

Đánh giá bài viết
1 bầu chọn / trung bình: 5
606
Lượt xem

Bài viết khác